چکیده نظام مسائل، فرصت ها و چالش های استان خراسان جنوبی

استان خراسان جنوبی‌ در شرق ایران بین‌ ٥٧ درجه‌ و ١ دقیقه‌ تا ٦٠ درجه‌ و ٥٧ دقیقه‌ طول شرقی‌ و ٣٠ درجه‌ و ٣٢ دقیقه‌ تا ٦,٣٤ درجه‌ و ٣٦ دقیقه‌ عرض شـــمالی‌ قرار گرفته‌ اســـت‌ و مرکز آن شـــهر بیرجند ا ست‌. حدود ١ در صد جمعیت‌ کشور و بیش‌ از ٩ در صد مساحت‌ کشور را به‌ خود اختصاص داده است‌. این‌ استان دارای‌ ١١ شهر ستان، ٢٥ بخش‌، ٦١ دهستان و ٢٨ شهر بوده و مساحت‌ آن 151.153 کیلومتر مربع‌ است‌ که‌ از این‌ نظر سومین‌ استان ایران می‌باشد. بر اساس سرشماری‌ سال ١٣٩٥، جمعیت‌ خراسان جنوبی‌ برابر با 768.898نفر بوده و از این‌ نظر بیست‌ و هفتمین‌ استان کشور است استان خراسان جنوبی‌ از شمال با استان خراسان رضوی، از غرب با استانهای‌ یزد، اصفهان و سمنان، از شرق با کشور افغانستان از جنوب با استانهای‌ سیستان و بلوچستان و کرمان هم‌مرز است. این‌ استان با چهار حوزه انتخابیه‌ دارای‌ چهار نماینده در مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ است‌. بیرجند و درمیان با جمعیت‌ ٦342.638نفر، فردوس، طبس‌، بشرویه‌ و سرایان با جمعیت‌ 177.516نفر، قائنات و زیرکوه با جمعیت‌ 156.336نفر و نهبندان و ســربیشــه‌ با جمعیت‌ 92.408 نفر چهار حوزه انتخابیه‌ اســتان را تشکیل‌ می‌دهند.  5درصد و سعت‌ این‌ استان را عر صه‌های‌ طبیعی‌ در بر می‌گیرد که‌ از این‌ میزان،  ٢٢.7 درصد بیابانی‌، ٣. ٦٣ درصد مراتع‌ بیابانی‌،2.7 درصد مراتع‌ خوب و متوسط‌ و 6.8 درصد جنگلی‌ است‌. این‌ استان دارای‌ پتانسیل‌ بالایی‌ در بخش‌ معادن می‌باشد. از جمله‌ مسائل‌ اولویت‌دار این‌ استان محدودیت‌های‌ منابع‌ آب، بحرانی‌ بودن منابع‌ آب شهر بیرجند و گسترش روزافزون جمعیت‌ شهری‌ و نیاز به‌ تأمین‌ آب از شـــهرســـتانهای‌ مجاور و خارج اســـتان، کشـــاورزی‌ ســـنتی‌، پایین‌ بودن درجه‌ مکانیزاسیون، مستهلک‌ شدن ماشین‌آلات کشاورزی‌، فقدان طرحهای‌ مطالعاتی‌ در نظام شهری‌ مرتبط‌ با میراث فرهنگی‌، خردهمالکی‌ شدید؛ عدم توسعه‌ مناسب‌ صنایع‌ تبدیلی‌ و تکمیلی‌ در حوزه محصولات معدنی‌ و کشاورزی‌، کمبود زیربناهای‌ اصلی‌ لازم شامل‌ شبکه‌های‌ حمل‌ و نقل‌، گاز، مخابرات، آب، برق به‌ویژه در نقاط شهری‌ تازه تأسیس‌ شهر ستان است‌.

عمده ترین مشکلات استان خراسان جنوبی شامل موارد زیر می شود که در گزارش پیش رو به آنها پرداخته ایم:

  1. کم آبی(حوزه کشاورزی)
  2. ضعف زیرساخت گردشگری
  3. ضعف در استفاده از ظرفیت صنایع و معادن(عدم جذب سرمایه گذاران)
  4. کشت سنتی محصولات کشاورزی
  5. مشکلات مواصلاتی و جاده‌ای
  6. کمبود صنایع تبدیلی و تکمیلی در حوزه محصولات کشاورزی
  7. کمبود امکانات بهداشتی و درمانی
  8. نداشتن گمرک تخصصی و قاچاق سوخت
  9. بی توجهی به بازسازی آثار و بناهای تاریخی
  10. ضعف زیرساخت شهری
  11. فرسایش شدید خاک و پیشروی آن به اراضی مستعد کشاورزی
  12. ضعف در شبکه اینترنت و تلفن همراه
  13. تعطیلی کارخانه‌ها و شهرک های صنعتی
  14. ضعف زیرساخت شهرک‌های صنعتی
  15. عدم وجود زیرساخت‌های لازم در کویر بشرویه جهت احداث کمپ
  16. حاشیه نشینی
  17. واردات غیرمجاز دام از کشور افغانستان
  18. ضعف زیرساخت ریلی
  19. گرانی و تورم شدید قیمت زمین