چکیده نظام مسائل، فرصت ها و چالش های استان خراسان رضوی

     استان خراسان رضوی‌ بخشی‌ از استان پهناور خراسان است‌ که‌ با مصوبۀ دولت‌ در سال ١٣٨٣ و پس‌ از تقسیم‌ خراسان به‌ سه‌ قسمت‌ شمالی‌، رضوی‌ و جنوبی‌ ایجاد شده است‌. این‌ استان در سال ١٣٩٧ بیش‌ از ١١٦هزار کیلومتر مربع‌ وســـعت‌ داشـــته‌ که‌ بین‌ مدار جغرافیایی‌ ٣٣درجه‌ و ٥٢دقیقه‌ تا ٣٧درجه‌ و ٤٢دقیقه‌ عرض شــمالی‌ از خط‌ اســتوا، و ٥٦درجه‌ و ١٩دقیقه‌ تا ٦١درجه‌ و ١٦دقیقه‌ طول شرقی‌ از نصف‌النهار گرینویچ‌ قرار گرفته‌ است‌. استان خراسان رضوی‌ از شمال و شمال شرقی‌ به‌ طول حدود ٥٣١کیلومتر دارای‌ مرز مشــترک با کشــور ترکمنســتان و از ســمت‌ شــرق ٣٠٢کیلومتر مرز مشترک با کشور افغانستان دارد و از لحاظ مرزهای‌ داخلی‌ از شمال غربی‌ با استان خراسان شمالی‌، از جنوب و جنوب غربی‌ با استان خراسان جنوبی‌ و از غرب به‌ استان سمنان محدود شده است‌. ارتفاعات خراسان ر ضوی‌ را می‌توان به‌ ارتفاعات شمالی‌ و جنوبی‌ تفکیک‌ کرد. ارتفاعات شمال خراسان رضوی‌ عموماً شــرقی‌- غربی‌ هســتند، حال آن که‌ ارتفاعات جنوب، امتداد شــمالی‌- جنوبی‌ دارند. بلندترین‌ نقطۀ استان، قله‌ بینالود در ٣٦١٥متری‌ و پست‌ترین‌ نقطۀ‌ استان در دشت‌ سرخس‌ با ارتفاع ٢٩٩متر از سطح‌ دریا واقع‌ شده است‌. استان خراسان رضوی‌ به‌مرکزیّت‌ مشهد به‌ سبب‌ وسعت‌ زیاد از نظر شرایط‌ طبیعی‌ بسیار متنوع و هر یک‌ از نواحی‌ مختلف‌ آن دارای‌ ویژگی‌های‌ خاصی‌ است‌. این‌ استان از نظر بارندگی‌ و رطوبت‌ دارای‌ بارندگی‌ نسبی‌ و متوسط‌ می‌باشد.

     اســتان خراســان رضــوی‌ پنجمین‌ اســتان بزرگ کشــور اســت‌ که‌ با افغانســتان ٦١٩کیلومتر مرز مشترک دارد. این‌ استان از ٣٣ شهرستان،٧٩ بخش، ١٧٥ دهستان و ٨١ شهر تشکیل‌ شده است‌. اســتان خراســان رضــوی‌ با جمعیت‌ ٥٠١ ٤٣٤ ٦نفر، 12 حوزۀ انتخابیه‌ و ‌ 18 نماینده در مجلس‌ شورای‌ ا سلامی‌ دارد. مشهد و کلات با جمعیت‌ ٣٤٠٨٨٩٧نفر، تربت‌جام و تایباد با جمعیت‌ ٣٨٥٢٣٥نفر، تربت‌حیدریه‌ و مه‌ولات با جمعیت‌ ٢٧٦٠٣٥نفر، چناران و بینالود با جمعیت‌ ٢٢٤٦٥٣نفر، خواف و رشــتخوار با جمعیت‌ ١٩٩٦٠٤نفر، قوچان با جمعیت‌ ٢٢٦٨٥٩نفر، گناباد و بجســتان با جمعیت‌١١٩٩٦٠نفر، فریمان و سرخس‌ با جمعیت‌ ١٩٦٥٢٠نفر، نیشابور، فیروزه و زبرخان با جمعیت‌ ٤٨٩٣١٩نفر، درگز با جمعیت‌ ٧٢٣٥٥نفر، ســبزوار، جغتای‌، جوین‌، داورزن، خوشــاب و شــشــتمد با جمعیت‌ ٤٦٩٠٦٥نفر، کا شمر، خلیل‌آباد، برد سکن‌ و کوه سرخ با جمعیت‌ ٢٩٥٩٩٦نفر، 12 حوزۀ انتخابیه‌ استان را تشکیل‌ می‌دهند.

عمده ترین مشکلات استان خراسان رضوی شامل موارد زیر می شود که در گزارش پیش رو به آنها پرداخته ایم:

  1. کم‌آبی(برداشت بی رویه از آب‌های زیرزمینی)
  2. کمبود صنایع تبدیلی و تکمیلی محصولات کشاورزی
  3. کمبود امکانات بهداشتی و درمانی
  4. مشکلات مواصلاتی و جاده‌ای
  5. ضعف زیرساخت گردشگری
  6. کشت سنتی محصولات کشاورزی
  7. روند روبه رشد حاشیه نشینی
  8. کمبود امکانات تفریحی و ورزشی جهت گذران اوقات فراغت
  9. کمبود امکانات و فضاهای آموزشی
  10. بافت فرسوده شهری
  11. ضعف امنیت، ناامنی و ناپایداری سیاسی به دلیل مرزی بودن
  12. کاهش مراتع به دلیل عدم تعادل دام و مرتع
  13. آلودگی محیط زیست،گرد و غبار و ریزگردها
  14. ضعف زیرساخت ریلی
  15. ضعف زیرساخت شهری
  16. ضعف در سیستم دفع فاضلاب شهری
  17. نبود زیرساخت مناسب جهت استفاده از ظرفیت صنایع و معدنی
  18. نبود نظارت بر بازار مسکن
  19. ضعف در شبکه اینترنت و تلفن همراه
  20. بیکاری تحصیل‌کردگان دانشگاهی
  21. بیکاری و مهارجرت
  22. افت ولتاژ برق
  23. روند رو به رشد تکدیگری زنان و کودکان
  24. ساخت و ساز غیرمجاز در بستر و حریم رودخانه‌ها
  25. نبود شبکه گازرسانی روستایی
  26. نبود شعبه‌های بانکی و ادارات
  27. عدم بهره‌برداری و استقبال از منطقه آزاد
  28. ناتمام ماندن پروژه‌های عمرانی از جمله سدها
  29. کمبود نفت سفید
  30. کمبود خدمات عمومی در محلات عشایرنشین