چکیده نظام مسائل، فرصت ها و چالش های استان آذربایجان غربی

استان آذربایجان غربی‌ با وسعتی‌ معادل 4١٢,٣٧ کیلومترمربع‌ (بدون در نظر گرفتن‌ مساحت‌ دریاچه‌ ارومیه‌) در شمال غربی‌ ایران و بین‌ جمهوری‌ خودمختار نخجوان در شمال و کشورهای‌ ترکیه‌ و عراق در غرب، استانهای‌ آذربایجان شرقی‌ و زنجان در جنوب شرق و شرق و استان کردستان در جنوب واقع‌ شده است‌. گستره آذربایجان غربی‌ بخش‌هایی‌ از حوضه‌های‌ آبریز دریاچه‌ ارومیه‌، ارس و زاب کوچک‌ را در بر می‌گیرد. جمعیت‌ استان آذربایجان‌غربی‌ طبق‌ آخرین‌ برآوردها (سال ١٣٩٨)، سه‌ میلیون و سیصد و نود و هشت‌ هزار نفر است‌ که‌ ٠٩/٤ درصد جمعیت‌ کل‌ کشور را در خود جای‌ داده است‌ و از این‌ لحاظ هفتمین‌ استان پرجمعیت‌ کشور به‌شمار می‌آید. این‌ استان براساس تقسیمات کشوری‌ سال ١٣٩5، دارای‌ ١٧ شهرستان، ٤٠ بخش‌، ٤٢ شهر، ١٠٩ دهستان و ٣٧٢٨ آبادی‌ است‌. این‌ استان با ده حوزه انتخابیه‌ دارای‌ ١٢ نماینده در مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ است‌.

عمده ترین مشکلات استان آذربایجان غربی شامل موارد زیر می شود که در گزارش پیش رو به آنها پرداخته ایم:

  1. کشت سنتی محصولات کشاورزی
  2. ضعف زیرساخت گردشگری
  3. کمبود صنایع تبدیل و تکمیلی محصولات کشاورزی
  4. فقدان صنایع تبدیلی و خام فروشی محصولات معدنی و خروج سرمایه های استان و از دست دادن  کسب و کار
  5. عدم برخورداری پایانه‌های مرزی از امکانات مناسب(ضعف زیرساخت مرز  رازی- خوی جهت صادرات مناسب)
  6. تخریب شدید مراتع و عدم رعایت تعادل دام و مرتع
  7. بیکاری و مهاجرت و خروج نیروی انسانی ماهر و متخصص از استان بدلیل فراهم نبودن بستر مناسب برای فعالیت این نیروها
  8. عدم دسترسی مناسب اراضی کشاورزی به آب کشاورزی به دلیل نامناسب بودن  منابع و شبکه آبیاری
  9. ضعف در سیستم دفع فاضلات شهری
  10. افت بسیار شدید منابع آب‌های زیر زمینی و استفاده بی رویه از منابع آب زیر زمینی
  11. عدم تخصیص آب کشاورزی و  عدم توجه به زمین‌های کشاورزی
  12. کمبود امکانات بهداشتی و درمانی  از جمله کمبود تخت بیمارستانی
  13. عملکرد نامطلوب در زمینه مناطق آزاد  و عدم اجرایی شدن منطقه ویژه اقتصادی
  14. نبود آب شرب روستاهای استان
  15. ضعف در شبکه اینترنت و تلفن همراه
  16. عدم وجود صنایع بزرگ و اشتغال زا در  استان
  17. عدم وجود راه‌های اصلی  متصل به سایر استان‌ها
  18. عدم توجه به سایت پرنده نگری در  تالاب کازبرازان
  19. عدم تخصیص آب در بخش صنعت و خدمات در طول برنامه های 4و5و6توسعه
  20. نبود بیمه محصولات کشاورزی
  21. پایین بودن پرداخت تسهیلات بانکی به واحدهای تولیدی و صنعتی
  22. توسعه نیافتگی کمی و کیفی آموزش عالی با توجه به جمعیت استان
  23. پایین بودن در صد باسوادی و پوشش تحصیلی خصوصاً در میان دختران مناطق روستایی
  24. بیکاری بیش از 40درصد فارغ التحصیلان دانشگاهی
  25. عدم اتصال راه آهن سراسری به مرزهای عراق و آذربایجان
  26. فقدان جاده مناسب ارتباط روستایی و آزادراه از مرز بازرگان به داخل کشور