چکیده نظام مسائل، فرصت ها و چالش های استان البرز

     استان البرز با وسعتی‌ حدود ٥١٧٣کیلومتر مربع‌ بین‌ ٣٥درجه‌ و ٥٥دقیقه‌ تا ٣٦درجه‌ و ٣٤دقیقه‌ عرض شمالی‌ و ٥٠درجه‌ و ١٦دقیقه‌ تا ٥١درجه‌ و ٤٦دقیقۀ طول شرقی‌ واقع‌ شده است‌. این‌ استان از شمال به‌ استان مازندران، از جنوب شرقی‌ به‌ استان تهران، از جنوب غربی‌ به‌ استان مرکزی‌، از غرب به‌ استان قزوین‌ و از شرق به‌ استان تهران محدود است‌. استان البرز بین‌ خط‌الرأس چین‌خوردگی‌ البرز مرکزی‌ و حاشیۀ غربی‌ دشت‌ کویر واقع‌ شده و به‌ این‌ ترتیب‌ آب و هوای‌ استان عمدتاً متأثّر از عامل‌ ارتفاع می‌باشد. استان البرز با در بر داشتن‌ ٣/٠درصد از پهنۀ‌ ایران، در سال ١٣٨٩ تأسیس‌ گردید.

    بر اساس آخرین‌ تقسیمات کشوری‌ استان البرز دارای‌ ٦ شهرستان، ١٣ بخش‌، ١٧ شهر، ٢٩ دهستان و 473 روستا است‌. شهرستان‌های‌ کرج و فردیس‌ به‌ ترتیب‌ با ١٤١٧ و ٩٧کیلومتر مربع‌ بیشترین‌ و کمترین‌ مساحت‌ را دارا هستند. بیشترین‌ تعداد آبادی‌ در استان مربوط به‌ شهرستان‌های‌ ساوجبلاغ و طالقان بوده و بیشترین‌ آبادی‌های‌ خالی‌ از سکنه‌ مربوط به‌ شهرستان‌های‌ اشتهارد و ساوجبلاغ می‌باشد.

    این‌ استان با جمعیتی‌ برابر ٢٧١٢٤٠٠نفر که‌ معادل ٤/٣درصد جمعیت‌ کشور است، دارای‌ دو حوزۀ انتخابیه‌ و سه‌ نماینده در مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ است‌. کرج و اشتهارد با جمعیت‌ ١٩٧٣٤٧٠نفر، ساوجبلاغ، طالقان و نظرآباد با جمعیت‌ ٤٢٩٢٢٥نفر دو حوزۀ انتخابیۀ استان را تشکیل‌ می‌دهند.

    از جمله‌ مشکلات اولویت‌دار این استان بیکاری‌ و کمبود فضاهای‌ آموزشی‌ است. بخش‌ مهمی‌ از افزایش‌ جمعیت‌ استان مربوط به‌ مهاجرت بین‌ استانی‌ است‌ به‌ طوری‌که‌ استان البرز در کنار استان‌های‌ قم‌ و قزوین‌ دارای‌ بالاترین‌ نرخ مهاجرت برون استانی‌ می‌باشد. عرضه‌ و تقاضای‌ نیروی‌ کار و تولید و مصرف کالا و خدمات در این‌ استان تحت‌ تأثیر مجاورت به‌ تهران بوده است‌.

عمده ترین مشکلات استان البرز شامل موارد زیر می شود که در گزارش پیش رو به آنها پرداخته ایم:

  1. بیکاری (ضعف در استفاده از ظرفیت صنایع)
  2. کم‌آبی (کشاورزی و صنعتی)
  3. کمبود امکانات  فرهنگی، ورزشی و تفریحی
  4. کمبود امکانات و فضاهای آموزشی
  5. مشکلات زیست‌محیطی و آلودگی هوا
  6. کمبود امکانات بهداشتی و درمانی
  7. مهاجرپذیری و کاهش امنیت اجتماعی
  8. روند رو به رشد حاشیه‌نشینی
  9. مواصلاتی و جاده‌ای- فرسودگی سیستم حمل و نقل و جاده‌ها
  10. روند رو به رشد  فقر و دوسطحی شدن جامعه (فقیر و غنی)
  11. نبود الگوی توسعۀ مشخص برای شهرستان
  12. عدم توجه به تکمیل پروژۀ متروی شهری
  13. کمبود مسکن
  14. از بین بردن تالاب صالحیه تنها تالاب استان البرز در منطقۀ نظرآباد و فرونشست زمین
  15. ضعف زیرساخت گردشگری
  16. تغییر کاربری زمین‌های کشاورزی و تخریب فضای سبز
  17. نقض حریم رودخانۀ طالقان توسط سودجویان
  18. از بین رفتن چشم‌اندازهای طبیعی و حیات‌وحش
  19. ضعف شبکۀ اینترنت و پوشش تلفن همراه
  20. تعطیلی کارخانه‌ها (کارخانه‌های قطعه‌ساز)